Vì sao bản quyền phát sóng FIFA ASEAN Cup và Asiad vẫn chưa được Việt Nam mua?

Đội tuyển Việt Nam vừa bước vào giai đoạn chuẩn bị cho hai giải đấu lớn trong tháng 9 và tháng 10: FIFA ASEAN Cup 2026 và Đại hội Thể thao châu Á (Asiad 20). Tuy nhiên, đằng sau lịch thi đấu dày đặc là một câu chuyện chưa có hồi kết: bản quyền truyền hình cho cả hai sự kiện này vẫn chưa được sở hữu bởi bất kỳ đơn vị phát sóng nào tại Việt Nam, thậm chí là toàn bộ khu vực Đông Nam Á. Điều này đồng nghĩa với nguy cơ người hâm mộ không thể xem trực tiếp các trận đấu của đội nhà trên sóng truyền hình miễn phí. Theo thông tin từ VietNamNet, các cuộc đàm phán đang ở giai đoạn then chốt. Một đài truyền hình lớn của Việt Nam được cho là 'sắp mua thành công' bản quyền FIFA ASEAN Cup, nhưng mức giá vẫn chưa được tiết lộ. Các nhà đài đang đàm phán với mức 'giá hợp lý', trong khi FIFA - với tư cách là chủ sở hữu bản quyền của giải đấu khu vực lần đầu tiên - áp dụng một cơ chế đàm phán phức tạp hơn so với các mùa giải trước do AFF tổ chức. Sự chuyển giao quyền lực từ AFF sang FIFA đã làm thay đổi cục diện, khiến mức giá tăng lên và các điều khoản trở nên cứng nhắc hơn. Điều này giải thích vì sao không chỉ Việt Nam, mà toàn bộ khu vực Đông Nam Á đều chưa có bên nào sở hữu bản quyền. Về mặt lịch thi đấu, đội tuyển Việt Nam dưới sự dẫn dắt của HLV Kim Sang Sik sẽ phải đối mặt với một lịch trình cực kỳ căng thẳng. Theo kế hoạch, Việt Nam sẽ gặp Philippines vào ngày 26/9 trên sân Si Jalak Harupat ở Bandung (Indonesia), sau đó chỉ ba ngày là trận gặp Thái Lan, và tiếp tục gặp Pakistan vào ngày 2/10 tại Jakarta. Ba trận đấu trong vòng một tuần đồng nghĩa với việc HLV Kim Sang Sik sẽ phải xoay tua đội hình mạnh mẽ, đặt ra thách thức lớn về thể lực và chiều sâu đội hình. Sự xuất hiện của Pakistan, một đội bóng Nam Á, trong một giải đấu mang tên ASEAN cũng là một điểm đáng chú ý, có thể là dấu hiệu cho thấy giải đấu mở rộng với các đội khách mời. Trong khi đó, Asiad 20 diễn ra từ 19/9 đến 4/10, trùng lịch hoàn toàn với FIFA ASEAN Cup. Các tuyển thủ Việt Nam sẽ phải phân bổ sức lực cho cả hai mặt trận, nhưng câu chuyện bản quyền còn phức tạp hơn. Ban tổ chức Asiad 20 đã gặp bế tắc trong đàm phán bản quyền với các đài truyền hình Nhật Bản, và tình hình tương tự cũng diễn ra tại Việt Nam. Một lãnh đạo đài truyền hình lớn nhận xét rằng thương vụ này 'rất khó khăn', do quy mô khổng lồ của Asiad với 43 môn thể thao, 469 nội dung thi đấu, khiến giá bản quyền đội lên rất cao. Đoàn thể thao Việt Nam đặt mục tiêu giành 4-6 huy chương vàng và lọt vào top 20, nhưng nếu bản quyền không được mua, người hâm mộ sẽ không thể theo dõi những khoảnh khắc lịch sử đó. Nguy cơ 'mất sóng' là có thật. Báo VietNamNet đã đưa ra cảnh báo: người hâm mộ có thể không được xem trực tiếp các trận đấu. Sự kỳ vọng lớn từ người hâm mộ sau chức vô địch ASEAN gần đây càng làm tăng áp lực lên các nhà đàm phán. Tuy nhiên, một tín hiệu khả quan là các đài truyền hình lớn dự kiến sẽ chia sẻ bản quyền cho các đơn vị khác trong nước, giúp giảm chi phí và mở rộng phạm vi phủ sóng. Nếu thương vụ FIFA ASEAN Cup thành công, khả năng cao người hâm mộ vẫn được xem các trận đấu trên sóng truyền hình miễn phí. Từ góc nhìn dài hạn, việc FIFA quản lý trực tiếp bản quyền FIFA ASEAN Cup đánh dấu một bước chuyển lớn trong cấu trúc bóng đá khu vực. Trước đây, AFF đóng vai trò trung gian, nhưng nay FIFA trực tiếp thương thảo, dẫn đến mức giá cao hơn và ít linh hoạt hơn. Các nước Đông Nam Á, với quy mô thị trường nhỏ lẻ, đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng yêu cầu của FIFA. Trong khi đó, Asiad 20 vì quá lớn nên việc mua toàn bộ bản quyền là bất khả thi, và giải pháp có thể là chỉ mua bản quyền cho những môn thể thao trọng tâm như bóng đá, điền kinh, bơi lội... Việt Nam đang đứng trước một bài toán khó: vừa phải đảm bảo người hâm mộ được xem các trận cầu đỉnh cao, vừa phải chấp nhận chi phí bản quyền tăng cao. Kỳ vọng của người hâm mộ là rất lớn, và nếu không có giải pháp kịp thời, uy tín của các nhà đài và cơ quan quản lý sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Tuy nhiên, với sự nỗ lực của các đài truyền hình trong nước và khả năng chia sẻ bản quyền, hy vọng vẫn còn đó. Mùa thu này, tình yêu bóng đá của người Việt có thể sẽ phải đối mặt với thử thách chưa từng có.