Zidane và vòng bảo vệ chưa từng có: Khi nước Pháp dựng lá chắn quanh một huyền thoại

Buổi sáng không có ống kính ở Clairefontaine

Sáng thứ Sáu tuần trước, tại Clairefontaine, khu liên hợp huấn luyện nằm sâu trong rừng Rambouillet, cách Paris chừng bốn mươi cây số về phía tây nam, một đoàn xe màu đen tiến qua cổng kiểm soát. Không ống kính nào bắt được khoảnh khắc Zinedine Zidane bước xuống. Không có tiếng hò reo. Chỉ có hàng rào di động, ba lớp kiểm tra và một nhóm nhân viên mặc vest đứng chắn ở mọi lối vào. Đó là ngày Zidane công bố danh sách triệu tập đầu tiên với tư cách huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia Pháp.

Người ta thường hình dung một huyền thoại trở về nhà sẽ được chào đón bằng hoa và vỗ tay. Clairefontaine tuần này giống một ca trực an ninh hơn là một buổi lễ.

Suốt mười bốn năm, Didier Deschamps đi lại giữa trung tâm huấn luyện và khách sạn đội tuyển với một trợ lý và một tài xế. Ông đi chợ ở Rambouillet. Ông uống cà phê ở quán ven đường. Ông từng bị một người hâm mộ nhờ chụp ảnh chung ở bãi đỗ xe và vui vẻ đồng ý. Zidane không có đặc quyền đó. Nước Pháp vừa trao chiếc ghế huấn luyện viên đội tuyển quốc gia cho người đàn ông nổi tiếng nhất nước, đồng thời phải dựng quanh ông một hệ thống bảo vệ chưa từng có tiền lệ trong lịch sử bóng đá quốc tế.

Đó là điểm khởi đầu cho toàn bộ câu chuyện tôi muốn mổ xẻ ở đây. Bởi vì khi một liên đoàn bóng đá phải huy động cả một cỗ máy an ninh để bảo vệ huấn luyện viên trưởng của mình, câu hỏi đúng không phải là ai đang đe dọa ông ấy. Câu hỏi đúng là liên đoàn đó đang sợ điều gì.

Nước Pháp sau World Cup 2026: một triều đại khép lại và một khoảng trống quyền lực

Didier Deschamps rời ghế sau World Cup 2026. Ông tiếp quản đội tuyển năm 2026, khi đội bóng này còn đang vật lộn với hậu quả của thảm họa Nam Phi 2026, vụ lùm xùm phòng thay đồ ở Knysna, và án treo giò của chính mình từ vụ đụng độ ở vòng loại. Bốn năm sau, Pháp vào chung kết Euro 2026 và thua Bồ Đào Nha. Hai năm sau đó, họ vô địch World Cup 2026 tại Nga. Năm 2026, họ vào chung kết một lần nữa và thua Argentina trên chấm luân lưu sau trận đấu được đánh giá là trận chung kết hay nhất lịch sử World Cup.

Mười bốn năm, một chức vô địch thế giới, một chức á quân thế giới, một chức á quân châu Âu, một chức vô địch Nations League. Đó là bảng thành tích khiến bất kỳ liên đoàn bóng đá nào khác phải mơ ước. Nhưng cũng chính bảng thành tích ấy tạo ra một cái bẫy: sau Deschamps, bất kỳ ai ngồi vào ghế ấy đều bị đánh giá bằng thước đo của một người đã nắm đội bóng trong hơn một thập kỷ.

Liên đoàn bóng đá Pháp chọn người duy nhất có thể khiến áp lực ấy biến thành sự mong chờ, chứ không phải sự so sánh. Một người có tên tuổi lớn hơn cả Deschamps, lớn hơn cả giải đấu, lớn hơn cả liên đoàn. Zidane.

Vấn đề là khi bạn chọn một huyền thoại quốc gia cho vị trí ấy, bạn không chỉ nhận được một huấn luyện viên. Bạn nhận được cả một hệ sinh thái: truyền thông, thương mại, chính trị, an ninh, và một biển người hâm mộ không phân biệt tuổi tác hay tầng lớp. Nước Pháp đã biết điều đó từ năm 2026. Nhưng phải đến tháng này, họ mới chính thức biến nó thành ngân sách.

Zidane-mania: hiện tượng xã hội không có giải pháp kỹ thuật

Trước khi nói về bóng đá, cần nói về một thứ thuộc về xã hội học.

Năm 2026, Zidane ghi hai bàn vào lưới Brazil trong trận chung kết World Cup tại Stade de France. Đêm hôm đó, hơn một triệu người xuống đường ở Champs-Élysées. Những hình ảnh ấy trở thành biểu tượng của một nước Pháp đa sắc tộc, dù chính Zidane về sau luôn từ chối bị biến thành biểu tượng chính trị. Cả một thế hệ người Pháp nhập cư và con em họ nhìn thấy trong Zidane một lời khẳng định rằng họ thuộc về nơi này.

Ba mươi năm sau, thứ đó chưa biến mất. Nó chỉ đổi hình dạng.

Ở các khu ngoại ô Marseille, nơi Zidane lớn lên trong khu chung cư La Castellane, tên ông được đặt cho sân bóng, cho trường học, cho các giải trẻ. Ở Algeria, cha ông là người Kabyle đến từ làng Aguemoune. Ở Indonesia, nơi tôi đang sống và làm việc, Zidane là một trong số ít cái tên bóng đá được nhận ra ngay cả với người không theo dõi bóng đá. Ở Việt Nam, quê hương tôi, hàng triệu người từng thức trắng đêm xem ông đá và gọi ông bằng cái tên không cần họ.

Đó là quy mô của vấn đề an ninh. Một người ở đẳng cấp nổi tiếng này không thể đi bộ từ khách sạn ra xe buýt. Ông không thể đứng ở hành lang sân bay. Ông không thể ngồi ở khán đài.

Tờ L'Équipe tuần này đưa tin rằng Zidane sẽ được hưởng một chế độ bảo vệ riêng, khác với người tiền nhiệm và chưa từng có tiền lệ ở đội tuyển Pháp. Cụ thể, ông có một vệ sĩ cá nhân và một nhân viên an ninh chuyên trách, người này đã được công bố chính thức như một thành viên trong ban huấn luyện từ tháng trước. Nói cách khác, an ninh không còn là dịch vụ hậu cần. An ninh đã trở thành một vị trí chuyên môn trong ban huấn luyện đội tuyển quốc gia.

Mức độ bảo vệ này hiếm khi xuất hiện trên bình diện bóng đá quốc tế. Nó thường chỉ được áp dụng cho các ngôi sao đang thi đấu ở đỉnh cao — kiểu Kylian Mbappé trong các giải đấu lớn gần đây — chứ không dành cho người ngồi ở khu kỹ thuật.

L'Équipe mô tả Zidane sẽ được hưởng một chế độ an ninh riêng, khác với người tiền nhiệm, và điều này chưa từng có tiền lệ ở đội tuyển Pháp. Nhưng tờ báo này cũng dẫn lại quan điểm nội bộ của đội: chúng ta không muốn đầu hàng trước bất kỳ hình thức hoang tưởng nào.

Câu ấy quan trọng. Nó là câu chốt mà tôi sẽ quay lại ở phần sau.

Cỗ máy an ninh: giải phẫu những gì được và không được công bố

Cần hiểu cấu trúc của một ca bảo vệ cấp này để thấy nó không hề đơn giản.

Ở Pháp, an ninh cho các nhân vật cấp cao thường nằm trong ba lớp. Lớp thứ nhất là dịch vụ bảo vệ của Bộ Nội vụ, áp dụng cho các quan chức nhà nước. Lớp thứ hai là an ninh tư nhân hợp đồng, được các liên đoàn và câu lạc bộ thuê cho cầu thủ và huấn luyện viên. Lớp thứ ba là an ninh sự kiện, do ban tổ chức giải đấu chịu trách nhiệm trong thời gian thi đấu.

Đội tuyển quốc gia Pháp trong nhiều năm vận hành ở ranh giới giữa lớp thứ hai và thứ ba. Khi tập trung ở Clairefontaine, đội có hàng rào, có kiểm soát ra vào, có bảo vệ vòng ngoài. Nhưng thân chủ — huấn luyện viên trưởng — không có vệ sĩ riêng. Deschamps đi lại gần như tự do.

Chế độ mới phá vỡ cấu trúc đó ở đúng một điểm: nó gắn một người vào cơ thể của thân chủ. Đây là sự khác biệt về bản chất, không phải về số lượng.

Một vệ sĩ cá nhân đi cùng huấn luyện viên từ lúc rời nhà đến lúc về nhà. Người này ngồi cùng xe, đứng cùng phòng họp báo, đợi ở hành lang phòng thay đồ, kiểm tra tuyến đường về khách sạn. Một nhân viên an ninh chuyên trách trong ban huấn luyện thì làm việc ở tầng tổ chức: phối hợp với cảnh sát địa phương ở mỗi thành phố đội tuyển đến, đánh giá khách sạn, đánh giá sân vận động, lên kế hoạch di chuyển, kiểm soát danh sách người được tiếp xúc.

Nghe thì giống một phòng ban. Thực tế nó là một bộ máy tốn kém và phiền hà.

Mỗi trận sân khách ở vòng loại hay Nations League đồng nghĩa với việc làm việc với lực lượng cảnh sát của một quốc gia khác, luật pháp của một quốc gia khác, và mức độ chấp nhận của một nền văn hóa khác. Khi đội tuyển Pháp đến Istanbul, mọi thứ vận hành theo cách Thổ Nhĩ Kỳ. Khi họ đến Brussels, mọi thứ vận hành theo cách Bỉ. Khi họ đến Milan, mọi thứ vận hành theo cách Ý. Việc có một người chuyên trách trong ban huấn luyện giúp quá trình ấy bớt phụ thuộc vào may mắn.

Tôi từng theo dõi cách ban tổ chức một giải đấu khu vực ở Đông Nam Á dựng vòng bảo vệ cho đội khách. Ở một khách sạn tại Jakarta, toàn bộ một tầng bị phong tỏa, thang máy được khóa bằng thẻ riêng, và một nhóm nhân viên an ninh đứng ở cầu thang bộ suốt đêm. Chi phí cho ba ngày như vậy đủ để trả lương một tháng cho cả ban huấn luyện. Khi bạn nhân con số ấy lên quy mô đội tuyển Pháp trong một chu kỳ bốn năm, bạn có một khoản ngân sách mà không liên đoàn nào muốn đưa vào báo cáo thường niên.

Deschamps và Zidane: hai loại nổi tiếng khác nhau

Đây là chỗ nhiều người hiểu sai.

Deschamps cũng là nhà vô địch World Cup 2026. Ông là đội trưởng của đội tuyển ấy. Ông có tên trong lịch sử bóng đá Pháp ở vị trí không thể tranh cãi. Nhưng Deschamps nổi tiếng theo kiểu một nhà quản lý. Ông là người của phòng họp, của chiến thuật, của những phát biểu được cân nhắc. Người ta kính trọng ông, không cuồng nhiệt vì ông.

Zidane nổi tiếng theo kiểu một biểu tượng văn hóa. Người ta không chỉ kính trọng, người ta còn có quan hệ cảm xúc với ông. Ông là ký ức tuổi thơ của một thế hệ. Ông là người mà một đứa trẻ ở ngoại ô có thể chỉ vào và nói rằng nó cũng có thể.

Sự khác biệt ấy không nằm ở mức độ nổi tiếng, mà nằm ở tính chất tương tác. Một người quản lý nổi tiếng đi qua đám đông sẽ thu hút ánh nhìn. Một biểu tượng văn hóa đi qua đám đông sẽ thu hút con người. Người ta sẽ tiến lại. Người ta sẽ chạm. Người ta sẽ khóc.

Đó là lý do một vệ sĩ riêng không phải là sự phô trương. Nó là một biện pháp kỹ thuật để xử lý một hiện tượng xã hội.

Nhưng cũng chính vì thế mà tôi cho rằng quyết định này có một mặt tối mà Liên đoàn bóng đá Pháp chưa nói ra.

Mô hình Mbappé và cái bẫy của lá chắn

Trong các giải đấu lớn gần đây, Kylian Mbappé đi lại trong một bong bóng an ninh tương tự. Đội tuyển Pháp đã quen với việc ngôi sao của mình bị tách khỏi đám đông bằng một lớp kính vô hình. Điều đó được chấp nhận vì Mbappé là cầu thủ — anh cần được bảo vệ để thi đấu.

Nhưng huấn luyện viên trưởng là một vai trò khác về bản chất.

Huấn luyện viên trưởng phải họp báo, phải gặp lãnh đạo liên đoàn, phải đến sân tập của câu lạc bộ để nói chuyện với cầu thủ, phải tham dự các sự kiện của nhà tài trợ. Huấn luyện viên trưởng là người đối ngoại của đội bóng. Nếu bạn bọc ông ấy trong một lá chắn, bạn đồng thời bọc đội bóng trong một lá chắn.

Đó là điểm mấu chốt. Một huấn luyện viên được bảo vệ ở mức chưa từng có không chỉ được bảo vệ khỏi rủi ro, mà còn bị bảo vệ khỏi thực tế.

Trong bóng đá, thực tế là thứ quan trọng nhất mà một huấn luyện viên cần. Ông cần biết không khí phòng thay đồ đang thế nào, cần nghe tiếng xì xào ở hành lang, cần thấy khuôn mặt của một cầu thủ dự bị khi anh ta bị bỏ rơi. Những thông tin đó không đến từ báo cáo. Nó đến từ việc ở gần.

Khi bạn có một nhân viên an ninh kiểm soát ai được đến gần, bạn cũng đang kiểm soát luồng thông tin. Và luồng thông tin là mạch máu của một phòng thay đồ.

Tôi không nói điều này để phản đối quyết định của liên đoàn. Tôi nói điều này để chỉ ra rằng không có giải pháp miễn phí. Người Pháp đang đổi một rủi ro an ninh lấy một rủi ro quản lý.

Góc phản trực giác: điều gì sẽ khiến tôi thấy mình đã sai

Nếu bài này chỉ nói rằng an ninh dày đặc là hợp lý vì Zidane nổi tiếng, nó sẽ là một bài vô nghĩa.

Giả thuyết của tôi đi theo hướng khác. Tôi cho rằng chế độ an ninh cá nhân chưa từng có dành cho Zidane là dấu hiệu đầu tiên cho thấy liên đoàn Pháp không tin vào khả năng kiểm soát chu kỳ bốn năm của chính mình.

Lý lẽ của tôi như sau.

Một liên đoàn tự tin sẽ không cần dựng lá chắn cho huấn luyện viên của mình ngay từ tháng đầu tiên. Họ sẽ để tình hình tự điều chỉnh, sẽ xử lý từng sự cố, sẽ học dần. Việc chuẩn bị một cấu trúc an ninh hoàn chỉnh ngay từ ngày công bố danh sách đầu tiên cho thấy họ đã tính trước một kịch bản mà áp lực sẽ vượt khỏi tầm kiểm soát.

Nó không nói về Zidane. Nó nói về nước Pháp.

Nước Pháp năm 2026 là một nước có đường phố dễ bùng nổ, một nền chính trị bị chia rẽ sâu, và một cộng đồng người hâm mộ có khuynh hướng biến sân vận động thành nơi thể hiện quan điểm. Việc bảo vệ Zidane ở mức cao nhất không nhằm ngăn một kẻ tấn công cụ thể. Nó nhằm ngăn một hình ảnh cụ thể: hình ảnh Zidane bị xô đẩy, bị chụp lấy, bị kéo xuống bởi chính những người yêu mến ông.

Một hình ảnh như vậy, nếu xảy ra vào lúc đội tuyển đang khủng hoảng, sẽ trở thành biểu tượng cho một điều lớn hơn nhiều so với bóng đá.

Nếu tôi sai, tôi sẽ biết trong vòng ba tháng. Dấu hiệu sẽ là việc chế độ an ninh này nhanh chóng bị hạ cấp trở lại mức thông thường, kèm theo những phát ngôn nội bộ rằng nó là biện pháp tạm thời cho giai đoạn ra mắt. Nếu đến tháng Mười Hai mà cấu trúc ấy vẫn còn, thì luận điểm của tôi đứng vững, và nó có nghĩa là ban lãnh đạo liên đoàn đang phòng thủ trước một kịch bản mà họ biết rõ hơn chúng ta.

Ở phía ngược lại, có một khả năng tôi phải thẳng thắn thừa nhận: đôi khi sự chuẩn bị kỹ càng chỉ đơn giản là sự chuẩn bị kỹ càng. Một liên đoàn có ngân sách lớn thuê một nhân viên an ninh cho vị trí huấn luyện viên trưởng trong bốn năm là điều hoàn toàn bình thường ở thập niên 2026. Nếu vậy, tôi đang phóng đại một quyết định hành chính thành một tuyên bố chính trị. Tôi chấp nhận khả năng đó và sẽ tự kiểm chứng.

Điều tôi không chấp nhận là cách nói nước đôi kiểu chuyện này rồi sẽ đâu vào đấy. Những việc như thế này chưa bao giờ đâu vào đấy cả.

Bốn trận đấu định hình toàn bộ nhiệm kỳ đầu tiên

Giờ đến phần bóng đá.

Zidane có bốn trận trong hai tuần, một mật độ mà đội tuyển quốc gia hiếm khi phải chịu.

Mở màn là Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 25 tháng Chín.

Tiếp theo là Bỉ vào ngày 28 tháng Chín.

Sau đó là Ý vào ngày 2 tháng Mười.

Và khép lại bằng Bỉ một lần nữa vào ngày 5 tháng Mười.

Bốn trận, ba đối thủ, mười một ngày. Cấu trúc này có một đặc điểm kỹ thuật quan trọng mà ít người chú ý: nó không cho phép huấn luyện viên có thời gian sửa sai. Thông thường, một đợt tập trung quốc tế kéo dài mười ngày với hai trận cho phép bạn sửa chữa. Bạn chơi trận một, phân tích, điều chỉnh, chơi trận hai. Ở đây, nhịp độ khiến việc phân tích chỉ có thể diễn ra trên máy bay và trong phòng họp khách sạn.

Thổ Nhĩ Kỳ: bài kiểm tra đầu tiên và cái bẫy của sự hưng phấn

Trận ra mắt luôn là một trận đấu bị đánh giá sai lệch.

Zidane sẽ ra mắt trong một sân vận động đầy ắp, với một khán đài mà phần lớn khán giả muốn thấy ông mỉm cười. Trận đấu này có xác suất cao sẽ bị định đoạt bởi cảm xúc nhiều hơn là bởi chiến thuật, và đó là điều bất lợi cho đội bóng Pháp.

Thổ Nhĩ Kỳ trong nhiều năm qua đã xây dựng được một thứ mà nhiều đội tuyển lớn không có: khả năng chơi phòng ngự khối thấp cực kỳ kỷ luật, kèm theo những pha chuyển đổi trạng thái có tốc độ. Khi một đội như vậy gặp một đội tuyển lớn đang hưng phấn trong ngày ra mắt của huấn luyện viên mới, kịch bản thường diễn ra theo một trình tự quen thuộc: đội lớn kiểm soát bóng, tạo ra cơ hội, không ghi bàn, mất kiên nhẫn, dâng cao đội hình, và bị trừng phạt bằng một pha phản công ở phút thứ bảy mươi.

Đó là lý do trận này quan trọng hơn nó trông.

Bỉ hai lần trong tám ngày: một bài toán thể lực thuần túy

Đây là phần thú vị nhất của lịch thi đấu.

Gặp Bỉ hai lần cách nhau bảy ngày là một dạng bài kiểm tra mà bóng đá quốc gia châu Âu không thường xuyên tạo ra. Nó đặt ra một vấn đề cụ thể: bạn không thể dùng cùng một đội hình trong cả hai trận, nhưng bạn cũng không thể thay đổi hệ thống giữa hai trận bảy ngày.

Bóng đá Bỉ trong thập niên vừa qua được xây dựng trên một thế hệ vàng với những cầu thủ có chất lượng kỹ thuật cao và khả năng chơi trực diện. Vấn đề của họ chưa bao giờ là chất lượng cá nhân, mà là cấu trúc tập thể trong các trận đấu lớn. Họ có xu hướng chơi tốt ở vòng bảng và sa sút ở vòng loại trực tiếp, một mô thức đã lặp lại nhiều lần trong các giải đấu lớn.

Nhưng chu kỳ mới đã bắt đầu ở Bỉ. Một thế hệ mới đang thay thế dần, và tính chất của hai trận đấu này sẽ phụ thuộc rất nhiều vào việc huấn luyện viên Bỉ chọn cách chơi nào: dựa vào kinh nghiệm của những người cũ, hay đẩy những cái tên trẻ vào sân ngay từ đầu.

Với Zidane, đây là bài toán xoay vòng đội hình thực sự đầu tiên. Ông chưa từng phải quản lý mật độ kiểu này ở câu lạc bộ với cường độ của một đội tuyển quốc gia. Ở Real Madrid, ông có lợi thế là được làm việc với cầu thủ hàng ngày. Ở đội tuyển, ông chỉ có hai tuần và không có cơ hội thử nghiệm.

Ý ở giữa: trận đấu có thể định nghĩa bản sắc

Nằm giữa hai trận gặp Bỉ là một trận gặp Ý vào ngày 2 tháng Mười.

Đây là trận đấu tôi chú ý nhất, vì lý do chiến thuật thuần túy.

Ý có truyền thống đối đầu với Pháp theo cách đặc biệt: họ là đội duy nhất trong bóng đá châu Âu có thể khiến Pháp trông như đang chơi trong một căn phòng chật. Đó là một vấn đề về cấu trúc không gian chứ không phải về chất lượng cầu thủ.

Cách Ý phòng ngự không dựa trên việc chạy nhiều, mà dựa trên việc chiếm đúng vị trí. Họ không cố lấy bóng. Họ cố làm cho đường chuyền tiếp theo trở nên vô nghĩa. Trong những trận đấu như vậy, một đội tấn công mạnh sẽ có thời lượng kiểm soát bóng cao nhưng số cơ hội thực sự nguy hiểm lại rất thấp.

Zidane, ở Real Madrid, từng đối mặt với các đội bóng phòng ngự khối thấp rất nhiều lần. Ông giải quyết bằng cách nào? Bằng những cá nhân có khả năng tạo khác biệt trong không gian hẹp, và bằng những pha tạt bóng từ biên vào vòng cấm khi hệ thống không thể xuyên phá. Đó là một triết lý đơn giản nhưng hiệu quả: nếu bạn không thể mở khóa bằng đường chuyền, hãy mở khóa bằng chất lượng.

Câu hỏi là liệu đội tuyển Pháp hiện tại có đủ những cá nhân ấy hay không. Và liệu Zidane có đủ thời gian để xây dựng những mối quan hệ tự động trên sân mà kiểu chiến thuật đó đòi hỏi hay không.

Bỉ lần hai: trận đấu mà mọi thứ lộ ra

Trận thứ tư, vào ngày 5 tháng Mười, là trận mà tôi cho rằng sẽ tiết lộ nhiều nhất về Zidane với tư cách huấn luyện viên đội tuyển quốc gia.

Đến lúc đó, đối thủ đã biết ông chơi thế nào. Các cầu thủ đã mệt. Danh sách chấn thương đã dài. Và kết quả ba trận trước đó đã tạo ra một bầu không khí cụ thể trong phòng thay đồ.

Đó là điều kiện mà công việc huấn luyện thực sự bắt đầu. Trong ba trận đầu, một huấn luyện viên mới vẫn còn được hưởng lợi từ hiệu ứng tâm lý của sự thay đổi. Đến trận thứ tư, hiệu ứng ấy đã hết. Chỉ còn lại công việc.

Danh sách triệu tập: những gì cần tìm khi đọc tên

Danh sách đầu tiên của Zidane có một đặc điểm mà tôi muốn nhấn mạnh, vì nó khác với cách Deschamps vận hành.

Deschamps nổi tiếng với việc trung thành với một nhóm cầu thủ cốt lõi. Ông xây dựng một khối gồm khoảng mười sáu đến mười tám cái tên và chỉ thay đổi ở rìa. Điều đó cho ông sự ổn định, nhưng cũng khiến đội tuyển Pháp trở nên dễ đoán trong nhiều thời điểm.

Zidane, ở Real Madrid, cũng có xu hướng trung thành — nhưng trung thành với một hệ thống hơn là với một danh sách. Ông xoay vòng nhiều hơn, và ông sẵn sàng đưa một cầu thủ trẻ vào đúng lúc nếu hệ thống cần.

Điều đáng quan sát trong danh sách đầu tiên này là cách phân bổ theo tuyến. Nếu Zidane gọi nhiều tiền vệ trung tâm, điều đó có nghĩa ông muốn kiểm soát trận đấu bằng số đông ở giữa sân. Nếu ông gọi nhiều cầu thủ chạy biên, điều đó có nghĩa ông muốn chơi trực diện và dùng tốc độ.

Với bốn trận trong hai tuần, tôi cho rằng ông sẽ chọn phương án thứ hai. Lý do là vật lý đơn giản: kiểm soát bóng đòi hỏi sự đồng bộ, và sự đồng bộ cần thời gian. Tốc độ thì không cần nhiều thời gian để xây dựng.

Vấn đề mà không ai muốn nói: Zidane chưa từng làm việc này

Đây là phần mà tôi biết sẽ khiến nhiều người khó chịu.

Zidane là một trong những huấn luyện viên thành công nhất lịch sử Champions League. Ba chức vô địch liên tiếp từ năm 2026 đến 2026. Một chức vô địch La Liga. Một chức vô địch La Liga thứ hai ở nhiệm kỳ thứ hai.

Nhưng có một thực tế không thể bỏ qua: thành tích ấy được xây dựng trên một đội bóng có chất lượng cá nhân tốt nhất thế giới ở mọi vị trí, trong một giải đấu mà việc quản lý tải trọng thi đấu phụ thuộc vào một đội ngũ y tế và khoa học thể thao hùng hậu.

Đội tuyển quốc gia là môi trường khác hoàn toàn.

Ở đội tuyển, bạn có cầu thủ trong mười ngày. Bạn không kiểm soát được họ tập gì trong sáu tuần trước đó. Bạn không biết họ đến với tâm trạng gì. Bạn không có quyền can thiệp vào câu lạc bộ của họ. Bạn phải chấp nhận một thực tế rằng bất kỳ kế hoạch chiến thuật nào bạn xây dựng cũng có thể bị phá hủy bởi một chấn thương xảy ra ở một trận đấu diễn ra ba ngày trước khi tập trung.

Những huấn luyện viên giỏi nhất ở cấp độ câu lạc bộ đã thất bại ở cấp độ đội tuyển vì lý do này. Danh sách ấy dài và ảm đạm.

Zidane có lợi thế là ông từng ở trong môi trường đội tuyển với tư cách cầu thủ trong nhiều năm, và ông biết cảm giác của một đợt tập trung quốc tế. Nhưng biết cảm giác và biết quản lý là hai việc khác nhau.

Đây là rủi ro thực sự của nhiệm kỳ Zidane, và nó không liên quan gì đến an ninh.

Ngân sách cảm xúc: khi một liên đoàn đầu tư vào một người

Có một khía cạnh kinh tế mà tôi muốn đưa vào, vì tôi làm việc trong ngành truyền thông thể thao và nhìn thấy nó hằng ngày.

Việc Zidane trở thành huấn luyện viên đội tuyển Pháp có giá trị thương mại ngay lập tức. Các hợp đồng phát sóng, các nhà tài trợ áo đấu, các thỏa thuận bản quyền hình ảnh đội tuyển — tất cả đều hưởng lợi từ việc một trong những thương hiệu cá nhân lớn nhất lịch sử bóng đá ngồi trên ghế kỹ thuật.

Nhưng lợi ích ấy đi kèm một nghĩa vụ. Khi bạn bán một đội tuyển bằng hình ảnh của một người, bạn phải bảo vệ hình ảnh ấy. Đó là lý do chế độ an ninh mới không thể chỉ được nhìn như một biện pháp an toàn. Nó là một khoản đầu tư bảo vệ tài sản.

Theo quan điểm của tôi, đây mới là động cơ chính. Không phải lo sợ một kẻ tấn công. Mà là bảo vệ một tài sản truyền thông.

Và nguyên tắc đầu tiên của việc bảo vệ tài sản là không bao giờ để nó tiếp xúc với thứ không kiểm soát được. Đám đông là thứ không kiểm soát được.

Tôi nhớ một câu nói tôi từng nghe từ một nhân viên tổ chức sự kiện ở Jakarta: chúng tôi không sợ người hâm mộ xấu. Chúng tôi sợ một trăm nghìn người hâm mộ tốt cùng lúc.

Nước Pháp đang ở trong tình huống đó với Zidane.

Sự tương phản với phần còn lại của thế giới

Để thấy mức độ đặc biệt của quyết định này, cần đặt nó trong bối cảnh so sánh rộng hơn.

Hầu hết các đội tuyển quốc gia lớn trên thế giới không cung cấp vệ sĩ riêng cho huấn luyện viên trưởng. Ở Anh, huấn luyện viên trưởng đi lại với nhân viên truyền thông và đôi khi một thành viên an ninh của hiệp hội. Ở Tây Ban Nha và Đức, mức độ tương tự. Ở Brazil và Argentina, nơi các ngôi sao lớn thường xuyên phải đối mặt với áp lực công chúng cực lớn, việc bảo vệ được xử lý ở cấp độ sự kiện chứ không phải ở cấp độ cá nhân.

Trường hợp gần nhất có thể so sánh là việc một số huấn luyện viên nổi tiếng ở các quốc gia có tình hình an ninh phức tạp được hộ tống bởi lực lượng nhà nước. Đó là chuyện khác về bản chất, vì động cơ là chính trị chứ không phải biểu tượng văn hóa.

Ở Đông Nam Á, nơi tôi theo dõi bóng đá hằng ngày, các đội tuyển quốc gia thường xuyên đối mặt với áp lực khán giả ở mức cao hơn nhiều so với châu Âu. Một trận đấu của đội tuyển Indonesia ở Jakarta có thể thu hút bảy mươi nghìn người trong sân và hàng chục nghìn người bên ngoài. Một trận của đội tuyển Việt Nam ở Hà Nội có thể làm tê liệt cả một khu vực thành phố. Trong những tình huống đó, an ninh được tổ chức ở cấp quốc gia, với cảnh sát, quân đội và ban tổ chức sân phối hợp.

Nhưng không đội tuyển nào trong khu vực này cung cấp cho huấn luyện viên trưởng một nhân viên an ninh chuyên trách nằm trong biên chế ban huấn luyện.

Đó là điểm khiến trường hợp Pháp trở nên đáng chú ý. Nó cho thấy một xu hướng: an ninh cá nhân đang trở thành một phần chính thức của cấu trúc huấn luyện ở các đội tuyển hàng đầu.

Điều gì xảy ra với phần còn lại của ban huấn luyện

Một khía cạnh bị bỏ qua trong các bài báo về chủ đề này là tác động lên các trợ lý.

Khi huấn luyện viên trưởng đi trong một bong bóng an ninh, các trợ lý phải làm việc trong một môi trường khác. Họ phải thay mặt ông trong những tình huống mà trước đây ông tự tham gia. Họ phải gặp nhà tài trợ, phải nói chuyện với giới truyền thông nhiều hơn, phải xử lý những việc mà một huấn luyện viên bình thường tự làm.

Điều đó thay đổi cấu trúc quyền lực trong ban huấn luyện. Trợ lý số một trở thành một người phát ngôn, không chỉ là một nhà chiến thuật.

Cách Zidane từng vận hành ở Real Madrid cho thấy ông có xu hướng giao phó nhiều cho đội ngũ. Trong nhiệm kỳ đầu, ông dựa rất nhiều vào các trợ lý trong việc chuẩn bị thể lực và phân tích đối thủ. Nếu mô hình đó tiếp tục, và nếu lớp an ninh làm giảm khả năng tiếp xúc trực tiếp của ông, thì vai trò của ban huấn luyện sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Tôi cho rằng đây là yếu tố mà giới phân tích chưa đánh giá đúng. Khi chúng ta nói về Zidane ở đội tuyển Pháp, chúng ta nói về một huấn luyện viên. Nhưng chúng ta nên nói về một hệ thống.

Những ngày tháng Mười sẽ nói lên tất cả

Tôi sẽ đưa ra một dự đoán có thể kiểm chứng và tôi sẵn sàng để độc giả quay lại kiểm tra nó.

Đội tuyển Pháp sẽ giành ít nhất mười điểm trong bốn trận này, và sẽ không thua trận nào trong hai lần đối đầu với Bỉ.

Cơ sở của dự đoán này gồm ba phần.

Thứ nhất, chất lượng đội hình Pháp ở thời điểm này vẫn nằm trong nhóm ba đội mạnh nhất châu Âu, bất kể vấn đề về cấu trúc tập thể. Trong bốn trận đấu ở cấp độ này, chất lượng cá nhân thường đủ để tạo ra kết quả.

Thứ hai, hiệu ứng tâm lý của một huấn luyện viên mới, đặc biệt là một huấn luyện viên của đẳng cấp Zidane, sẽ tạo ra một khoản lợi nhuận cảm xúc trong hai trận đầu. Các cầu thủ sẽ chạy nhiều hơn, sẽ tập trung hơn, sẽ cố gắng gây ấn tượng hơn.

Thứ ba, lịch thi đấu này thực ra có lợi cho Pháp ở một điểm: hai trận gặp Bỉ cách nhau bảy ngày cho phép Zidane chuẩn bị đối thủ một cách kỹ lưỡng nhất có thể trong điều kiện bị giới hạn thời gian.

Và đây là dự đoán mà tôi chấp nhận rủi ro cao hơn: nếu Pháp thua một trong hai trận gặp Bỉ, thì Zidane sẽ không hoàn thành nhiệm kỳ bốn năm.

Tôi biết điều đó nghe cực đoan. Nhưng đó là cái giá của việc một liên đoàn đặt cược vào một biểu tượng thay vì một quy trình. Khi bạn xây dựng đội bóng quanh một người, bạn không cho người đó thời gian để thất bại. Bạn chỉ cho người đó thời gian để thành công nhanh.

Quay lại kiểm tra vào ngày 6 tháng Mười.

An ninh không ghi bàn

Trong suốt sự nghiệp theo dõi bóng đá của tôi, tôi học được một điều rất đơn giản: những câu chuyện xung quanh sân cỏ chỉ có giá trị khi chúng giải thích được điều gì đó xảy ra trên sân cỏ.

Chế độ an ninh mới của Zidane sẽ không giúp đội tuyển Pháp ghi bàn vào lưới Ý. Nó sẽ không giúp họ giữ sạch lưới ở Istanbul. Nó sẽ không giúp họ vượt qua một trận đấu mà đối thủ phòng ngự bằng mười người trong vòng cấm.

Nhưng nó giải thích một điều gì đó quan trọng hơn kết quả một trận đấu.

Nó giải thích rằng bóng đá đỉnh cao đã trở thành một ngành công nghiệp mà ở đó một huấn luyện viên được quản lý không chỉ bằng hợp đồng và chỉ số chuyên môn, mà còn bằng một kế hoạch an ninh cá nhân. Nó giải thích rằng một huyền thoại quốc gia là một tài sản có giá trị lớn hơn giá trị chuyên môn của chính ông. Và nó giải thích rằng các liên đoàn bóng đá, những tổ chức vốn nổi tiếng chậm chạp và bảo thủ, đang học rất nhanh cách xử lý các vấn đề xã hội mà trước đây họ phủ nhận.

Zidane sẽ ra sân vào ngày 25 tháng Chín với một vệ sĩ phía sau. Trong bốn mươi lăm năm đầu của lịch sử đội tuyển Pháp, không huấn luyện viên nào cần điều đó.

Tôi không cho rằng đó là một bước tiến. Tôi cho rằng đó là một sự thích nghi với một thực tế rằng bóng đá đã thay đổi theo cách mà không ai trong chúng ta lựa chọn.

Và nếu có một điều tôi muốn thấy ở Zidane trong mười một ngày tới, thì đó là việc ông bước ra khỏi chiếc xe mà không có ai đi trước. Chỉ một lần. Để cho thấy rằng trong tất cả những thứ đã thay đổi, có một thứ vẫn chưa thay đổi: một người đàn ông có thể đi bộ từ bãi đỗ xe vào phòng thay đồ của chính đội tuyển mình, giữa những người hâm mộ mình, mà không cần ai che chắn.

Ngày 5 tháng Mười, sau trận gặp Bỉ, chúng ta sẽ biết liệu điều đó có còn khả thi hay không.